Rząd wycofuje się z ograniczeń dla magazynów energii w blokach. Nowy projekt WT dopuszcza BESS w mieszkaniach i na balkonach

Nowy projekt Warunków Technicznych zmienia podejście do magazynów energii

Projekt nowych Warunków Technicznych ponownie pojawił się w Rządowym Centrum Legislacji, ale w istotnie zmienionej wersji. Najważniejsza korekta dotyczy bateryjnych magazynów energii w budynkach wielorodzinnych. Wcześniejsze zapisy pozostawiały mieszkańcom bloków bardzo niewiele realnych możliwości montażu niewielkiego systemu BESS. Nowa wersja projektu tworzy natomiast osobną ścieżkę techniczną dla urządzeń przypisanych do konkretnego lokalu.

To ważna zmiana z punktu widzenia rozwoju domowego magazynowania energii. Magazyn energii w bloku nie będzie już rozwiązaniem całkowicie pominiętym przez przepisy. Projekt określa maksymalną pojemność, moc, dopuszczalne miejsca montażu oraz wymagania związane z ochroną przeciwpożarową i bezpieczeństwem użytkowania.

Należy jednak wyraźnie zaznaczyć, że dokument nadal znajduje się na etapie prac legislacyjnych. Nie został podpisany ani opublikowany w Dzienniku Ustaw, dlatego opisane wymagania nie są jeszcze obowiązującym prawem.

Co obecnie dzieje się z projektem Warunków Technicznych?

Formalnie nie jest to punktowa nowelizacja obecnego rozporządzenia, lecz projekt zupełnie nowego aktu określającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dokument został przeniesiony na nową kartę Rządowego Procesu Legislacyjnego i otrzymał numer 29 w wykazie prac legislacyjnych.

Projekt prowadzi Minister Finansów i Gospodarki. Według informacji wskazanych w dokumentacji na 24 lipca 2026 roku procedura pozostawała otwarta. Oznacza to, że poszczególne zapisy nadal mogą zostać zmodyfikowane w trakcie uzgodnień, konsultacji albo dalszych prac legislacyjnych.

Porównanie wersji z 9 czerwca 2025 roku z dokumentem datowanym na 10 lipca 2026 roku pokazuje, że w obszarze magazynów energii dla budynków pojawiły się zarówno ułatwienia, jak i dodatkowe obowiązki.

Magazyn energii w mieszkaniu po raz pierwszy otrzyma osobną ścieżkę

Starszy projekt nie zawierał prostego zdania zakazującego instalowania BESS w mieszkaniu. Jednocześnie wymagał jednak, aby najmniejsze magazyny montowane wewnątrz budynku znajdowały się w pomieszczeniu nieprzeznaczonym na pobyt ludzi. Nie przewidywał też odrębnych zasad dla balkonów, loggii i tarasów.

W praktyce mieszkańcy budynków wielorodzinnych nie mieli jasno określonego sposobu legalnego i zgodnego technicznie zamontowania niewielkiego magazynu przypisanego do lokalu. Lipcowy projekt zmienia tę sytuację, wprowadzając osobny paragraf dla małych systemów BESS obsługujących instalację elektryczną konkretnego mieszkania.

Nie jest to pełna swoboda montażu. Projekt wyznacza dokładne limity oraz szereg warunków, które mają ograniczać ryzyko pożaru, przeciążenia konstrukcji albo niewłaściwej eksploatacji urządzenia.

Limit magazynu energii w bloku: 11 kWh i 3,7 kW

Zgodnie z projektowanymi przepisami magazyn energii przypisany do lokalu mieszkalnego będzie mógł mieć łączną pojemność nieprzekraczającą 11 kWh. Maksymalna moc jego ładowania lub rozładowania ma natomiast wynosić 3,7 kW.

Urządzenie powinno służyć instalacji elektrycznej użytkownika danego mieszkania. Oznacza to, że nie będzie traktowane jako wspólny magazyn dla całego budynku, lecz jako element indywidualnego systemu energetycznego właściciela lub użytkownika lokalu.

Limit 11 kWh może wykluczyć część większych konfiguracji dostępnych na rynku. Wiele modułowych systemów domowych pozwala dziś rozbudować pojemność do 15, 20 lub większej liczby kilowatogodzin. Z drugiej strony proponowany próg obejmuje wiele urządzeń projektowanych do współpracy z niewielką fotowoltaiką balkonową oraz podstawowym zasilaniem awaryjnym.

Gdzie będzie można zamontować BESS w budynku wielorodzinnym?

Projekt przewiduje trzy podstawowe sposoby montażu magazynu energii przypisanego do lokalu mieszkalnego. Każdy z nich podlega innym warunkom technicznym i przeciwpożarowym.

• w wydzielonym pomieszczeniu technicznym o odpowiedniej odporności ogniowej przegród,
• w specjalnej szafie zabezpieczającej urządzenie przed oddziaływaniem ognia od wewnątrz i od zewnątrz,
• na balkonie, loggii albo tarasie, po spełnieniu wymagań dotyczących obudowy, mocowania i odległości od elewacji.

Takie rozróżnienie jest istotne, ponieważ ryzyko oraz sposób eksploatacji urządzenia zamontowanego wewnątrz mieszkania są inne niż w przypadku systemu umieszczonego na zewnątrz budynku.

Magazyn energii w wydzielonym pomieszczeniu technicznym

Pierwszą dopuszczoną lokalizacją ma być wydzielone pomieszczenie techniczne. Jego ściany, strop i inne przegrody powinny spełniać wymagania dotyczące odporności ogniowej określone w projekcie.

Takie rozwiązanie może być stosowane między innymi w budynkach, w których do mieszkania przypisana jest komórka techniczna albo odpowiednio przygotowane pomieszczenie znajdujące się poza główną przestrzenią użytkową lokalu.

W istniejących blokach znalezienie takiego miejsca może być jednak trudne. Wiele budynków nie posiada indywidualnych pomieszczeń technicznych dla mieszkań, dlatego w praktyce większe znaczenie mogą mieć specjalne szafy zabezpieczające albo montaż na balkonie.

Specjalna szafa dla magazynu energii w mieszkaniu

Drugą możliwością jest instalacja BESS w specjalnie zaprojektowanej szafie. Konstrukcja ma zapewniać co najmniej 30 minut odporności na oddziaływanie ognia zarówno od wewnątrz, jak i od zewnątrz.

Szafa powinna zostać wyposażona w urządzenia wykrywające i sygnalizujące pożar. Konieczna ma być także wentylacja albo inne rozwiązanie techniczne zapewniające bezpieczne warunki przechowywania, ładowania i rozładowywania akumulatorów.

Wprowadzenie takiej ścieżki daje możliwość montażu urządzenia w lokalu, ale może podnieść koszt inwestycji. Cena samej szafy, systemu detekcji, wentylacji oraz odpowiedniego wykonania instalacji elektrycznej dla magazynu energii może stanowić znaczącą część całego przedsięwzięcia.

Magazyn energii na balkonie, loggii lub tarasie

Najbardziej interesującą zmianą dla mieszkańców bloków jest dopuszczenie montażu niewielkiego BESS na balkonie, loggii albo tarasie. Projekt stawia jednak kilka konkretnych wymagań.

Urządzenie ma posiadać stopień ochrony co najmniej IP55, co oznacza odpowiednią odporność obudowy na pył i wodę. Magazyn powinien zostać trwale zamocowany, a jego masa nie może powodować przekroczenia nośności konstrukcji balkonu lub tarasu.

Obudowa urządzenia ma znajdować się co najmniej 0,5 m od elewacji. Zewnętrzna ściana budynku powinna natomiast posiadać właściwości nierozprzestrzeniające ognia przy oddziaływaniu ognia od strony zewnętrznej.

Nie każdy balkon będzie odpowiednim miejscem

Samo posiadanie balkonu nie oznacza, że każdy magazyn energii będzie można na nim bezpiecznie zamontować. Konieczna będzie ocena nośności konstrukcji, dostępnej przestrzeni, nasłonecznienia, temperatury pracy i możliwości trwałego mocowania urządzenia.

Bateria nie powinna być narażona na długotrwałe przegrzewanie, zalewanie wodą ani uszkodzenia mechaniczne. Znaczenie będzie miała także zgodność lokalizacji z instrukcją producenta. Niektóre urządzenia mogą być przeznaczone wyłącznie do montażu wewnętrznego, nawet jeśli ich obudowa zapewnia podwyższoną ochronę.

Osobną kwestią pozostają prawa do elewacji, balustrady i części wspólnych budynku. Warunki Techniczne nie zastąpią zgody wspólnoty albo spółdzielni, jeżeli montaż ingeruje w elementy wspólne nieruchomości.

Czujka dymu i czujka tlenku węgla przy magazynie energii

Jeżeli magazyn zostanie umieszczony w pomieszczeniu, projekt wymaga zastosowania autonomicznej czujki dymu oraz autonomicznej czujki tlenku węgla. Obowiązek ten nie ma natomiast dotyczyć całego mieszkania, gdy BESS zostanie zainstalowany wyłącznie na balkonie.

Wymóg czujki dymu jest logicznym elementem wczesnego ostrzegania o zagrożeniu pożarowym. Więcej pytań może budzić stosowanie klasycznej czujki tlenku węgla przy technologii litowo-jonowej, ponieważ charakter emisji gazów podczas awarii baterii różni się od spalania paliwa w kotle, kominku czy piecu.

Niezależnie od ostatecznej treści rozporządzenia najważniejszym elementem bezpieczeństwa pozostanie sprawny BMS, monitoring temperatury, właściwa obudowa oraz profesjonalny montaż urządzenia.

Gdzie nie będzie można zamontować magazynu energii?

Projekt wymienia również lokalizacje, w których magazyn przypisany do mieszkania nie powinien się znaleźć. Zakaz ma obejmować między innymi sypialnie, pomieszczenia z bezpośrednim wejściem do sypialni, drogi ewakuacyjne oraz miejsca narażone na zalanie.

BESS nie będzie mógł zostać umieszczony na wysokości przekraczającej 25 m od poziomu terenu. W praktyce wykluczy to montaż na wyższych kondygnacjach części budynków wielorodzinnych.

Ograniczenie wysokości prawdopodobnie ma związek z dostępem ekip ratowniczych i możliwością prowadzenia działań gaśniczych. Jednocześnie oznacza, że nowe przepisy nie otworzą rynku magazynów energii dla wszystkich mieszkańców wieżowców.

Producent musi dopuścić urządzenie do stosowania w mieszkaniu

Projekt nie pozwala traktować każdego dostępnego magazynu energii jako urządzenia nadającego się do montażu w lokalu mieszkalnym. Producent będzie musiał zadeklarować możliwość takiego zastosowania.

Wymagana ma być również odpowiednia procedura oceny zgodności. Projekt wskazuje procedurę D1, związaną z zapewnieniem jakości procesu produkcji, albo procedurę G, opartą na weryfikacji jednostkowej zgodnie z unijnymi przepisami dotyczącymi baterii.

Takie wymaganie może ograniczyć dostępność najtańszych urządzeń bez pełnej dokumentacji, ale jednocześnie zwiększy znaczenie identyfikowalności produktu, odpowiedzialności producenta i jakości systemu zabezpieczeń.

Mieszkanie z BESS trzeba będzie odpowiednio oznaczyć

Dopuszczeniu magazynów energii w blokach mają towarzyszyć dodatkowe obowiązki informacyjne. Na drzwiach lokalu albo bezpośrednio przy wejściu powinien znaleźć się znak bezpieczeństwa informujący o obecności systemu BESS.

Dodatkowe oznakowanie ma być wymagane przy wejściu na klatkę schodową prowadzącą do mieszkania wyposażonego w magazyn. Dzięki temu strażacy i inne służby ratownicze będą mogły szybciej rozpoznać rodzaj zagrożenia jeszcze przed wejściem do lokalu.

Oznaczenie nie powinno być traktowane jako element dekoracyjny. Jego forma, czytelność i umiejscowienie mogą mieć realne znaczenie podczas awarii albo pożaru.

Awaryjne odłączenie magazynu przed wejściem do lokalu

Jeżeli budynek nie posiada przeciwpożarowego wyłącznika prądu, projekt dopuszcza montaż urządzenia służącego do awaryjnego odłączenia BESS przed wejściem do mieszkania.

Rozwiązanie ma umożliwić ekipom ratowniczym wyłączenie obwodów wejściowych i wyjściowych magazynu bez konieczności wcześniejszego wejścia do lokalu. Doprecyzowano także wartości napięcia uznawanego za bezpieczne dla obwodów, których nie trzeba rozłączać.

Granica ma wynosić 12 V dla prądu przemiennego oraz 30 V dla prądu stałego. W praktyce sposób realizacji awaryjnego odłączenia powinien być zgodny z architekturą konkretnego systemu oraz zaleceniami producenta.

Małe magazyny w mieszkaniach poza limitem 600 kWh

Projekt przewiduje limit łącznej pojemności magazynów energii na poziomie 600 kWh w jednej strefie pożarowej. W porównaniu ze starszą wersją jest to ważne doprecyzowanie, ponieważ wcześniej ograniczenie odnoszono do całego budynku nieprzeznaczonego wyłącznie do magazynowania energii.

Nowa wersja zakłada, że małe magazyny przypisane do poszczególnych lokali i montowane zgodnie z nową ścieżką nie będą wliczane do tego limitu.

Dzięki temu indywidualne baterie mieszkańców nie powinny zmniejszać dostępnej pojemności dla większego magazynu obsługującego części wspólne budynku, windę, oświetlenie, instalację dachową albo inne odbiory wspólnoty mieszkaniowej.

Czy nowe przepisy oznaczają pełną swobodę dla mieszkańców bloków?

Nie. Projekt usuwa najpoważniejszą barierę techniczną, ale nadal pozostawia wiele warunków do spełnienia. Mieszkaniec będzie musiał dobrać odpowiednio certyfikowane urządzenie, przygotować bezpieczne miejsce montażu, sprawdzić nośność balkonu i dostosować instalację elektryczną.

W zależności od lokalizacji może być również potrzebna zgoda wspólnoty lub spółdzielni. Dotyczy to szczególnie montażu na elewacji, balustradzie, loggii albo w częściach wspólnych budynku.

Projektowane Warunki Techniczne nie rozwiązują także wszystkich kwestii związanych ze zgłoszeniem urządzenia operatorowi, sposobem rozliczania energii ani współpracą magazynu z instalacją balkonową.

Magazyn energii w bloku musi współpracować z bezpieczną instalacją

Nawet niewielki system o mocy do 3,7 kW wymaga właściwego podłączenia, zabezpieczeń i kontroli stanu instalacji. Starsze lokale mogą posiadać obwody, które nie były projektowane pod długotrwałą pracę dodatkowych urządzeń energetycznych.

Przed montażem warto zweryfikować przekroje przewodów, zabezpieczenia nadprądowe, ochronę różnicowoprądową, uziemienie oraz stan rozdzielnicy. Jeżeli magazyn ma współpracować z systemem inteligentnego zarządzania energią, trzeba również przewidzieć sposób pomiaru przepływu energii i komunikacji między urządzeniami.

Właśnie dlatego magazyn energii nie powinien być traktowany jak zwykłe urządzenie podłączane do przypadkowego gniazdka.

Eksperckie podejście do magazynów energii w budynkach wielorodzinnych

Firma Z.I.P.E. z Bielska Podlaskiego, realizująca instalacje elektryczne, fotowoltaikę i systemy zarządzania energią, zwraca uwagę, że dopuszczenie małych BESS w blokach powinno iść w parze z precyzyjnym projektowaniem całej instalacji.

Znaczenie ma nie tylko pojemność urządzenia, ale również jego moc, lokalizacja, sposób awaryjnego odłączenia oraz współpraca z odbiornikami w mieszkaniu. Właściwy dobór pozwala ograniczyć ryzyko, uniknąć przeciążenia instalacji i realnie wykorzystać zgromadzoną energię.

Nowe przepisy mogą otworzyć interesujący segment rynku, ale ich praktyczne znaczenie będzie zależało od ostatecznego brzmienia rozporządzenia oraz dostępności urządzeń spełniających wszystkie wymagania.

Rząd nie zakazuje magazynów energii w blokach, ale stawia warunki

Lipcowa wersja projektu Warunków Technicznych zmienia kierunek wcześniejszych regulacji. Zamiast pozostawiać magazyny energii w mieszkaniach bez realnej ścieżki montażowej, wprowadza osobne zasady dla systemów o pojemności do 11 kWh i mocy do 3,7 kW.

Urządzenia będą mogły znaleźć się w odpowiednim pomieszczeniu technicznym, specjalnej szafie albo na balkonie, loggii czy tarasie. Każdy wariant wiąże się jednak z konkretnymi wymaganiami konstrukcyjnymi, elektrycznymi i przeciwpożarowymi.

Najważniejsze zastrzeżenie pozostaje niezmienne: na tym etapie są to przepisy projektowane. Dopiero podpisanie i publikacja rozporządzenia określą ostateczne zasady montażu magazynów energii w budynkach wielorodzinnych.

Balkonowa fotowoltaika i nowe zabezpieczenia magazynów energii. Co jeszcze zmienia projekt Warunków Technicznych?

Nowe Warunki Techniczne obejmą nie tylko magazyny energii

Lipcowa wersja projektu Warunków Technicznych przynosi istotne zmiany nie tylko dla bateryjnych magazynów energii. Po raz pierwszy osobne wymagania mają zostać określone również dla fotowoltaiki montowanej na balkonach, loggiach i tarasach budynków wielorodzinnych.

Projekt doprecyzowuje także zasady awaryjnego ograniczania napięcia po stronie DC, prowadzenia przewodów fotowoltaicznych wewnątrz budynku oraz zabezpieczania większych systemów BESS przed skutkami emisji palnych gazów.

Kierunek zmian jest więc podwójny. Z jednej strony projekt otwiera drogę dla rozwiązań, które wcześniej nie miały własnej ścieżki technicznej. Z drugiej wprowadza dodatkowe wymagania mogące zwiększyć koszty części inwestycji.

Balkonowa fotowoltaika po raz pierwszy pojawia się wprost w projekcie

Dotychczas balkonowe zestawy PV funkcjonowały w obszarze, w którym brakowało odrębnych i jednoznacznych wymagań budowlano-technicznych. Nowy projekt zawiera osobny przepis poświęcony mikroinstalacjom montowanym na balkonach, loggiach i tarasach budynków mieszkalnych wielorodzinnych.

Nie oznacza to automatycznej legalizacji każdego dostępnego zestawu. Warunki Techniczne regulują sposób wykonania instalacji, ale nie rozstrzygają wszystkich kwestii związanych z własnością elewacji, zgodą wspólnoty, zasadami przyłączenia źródła ani ingerencją w części wspólne budynku.

Nowe zapisy mogą jednak stać się istotnym punktem odniesienia dla projektantów, instalatorów, wspólnot mieszkaniowych i mieszkańców zainteresowanych fotowoltaiką balkonową.

Jakie limity przewidziano dla fotowoltaiki balkonowej?

Projektowana ścieżka obejmuje niewielkie instalacje o ściśle określonych parametrach. Limity mają ograniczyć moc systemu, napięcie po stronie prądu stałego oraz wysokość montażu.

• łączna moc znamionowa falowników nie większa niż 2 kW,
• łączna moc wyjściowa modułów fotowoltaicznych nie większa niż 2,3 kW,
• napięcie po stronie DC nieprzekraczające 60 V,
• montaż na wysokości nie większej niż 25 m od poziomu terenu.

Tak określone parametry wskazują, że przepisy mają dotyczyć przede wszystkim małych systemów wykorzystujących jeden lub kilka modułów i mikrofalowniki, a nie rozbudowanych instalacji porównywalnych z dachową fotowoltaiką domu jednorodzinnego.

Zabezpieczenie LoM obowiązkowe dla instalacji balkonowej

Projekt wymaga zastosowania zabezpieczenia LoM, czyli rozwiązania reagującego na utratę napięcia w sieci. Jego zadaniem jest odłączenie źródła i zapobieganie niekontrolowanej pracy wyspowej instalacji.

Ma to kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa ekip technicznych i ratowniczych. Po zaniku napięcia w sieci instalacja prosumencka nie może nadal zasilać przewodów, które pracownicy operatora uznają za wyłączone.

W praktyce odpowiednią funkcję często realizuje certyfikowany mikrofalownik, jednak jego parametry i zgodność powinny zostać potwierdzone w dokumentacji technicznej urządzenia.

Mikrofalownik bezpośrednio przy module uprości instalację

Projekt przewiduje ułatwienia dla zestawów, w których mikrofalownik znajduje się bezpośrednio przy module fotowoltaicznym, a do mieszkania prowadzony jest wyłącznie zabezpieczony obwód prądu przemiennego.

Takie rozwiązanie ogranicza długość przewodów DC i sprawia, że napięcie stałe nie jest prowadzone przez znaczną część budynku. Jeżeli instalacja zostanie wyposażona w odpowiedni wyłącznik różnicowoprądowy, może zostać zwolniona z części dodatkowych obowiązków.

Uproszczenia mają dotyczyć między innymi monitorowania izolacji, wykrywania i przerywania łuku po stronie DC oraz części analiz związanych z ochroną odgromową.

Fotowoltaika balkonowa nie oznacza podłączania do przypadkowego gniazdka

Nowy przepis nie powinien być interpretowany jako zgoda na podłączanie dowolnego zestawu PV do pierwszego dostępnego gniazda. Bezpieczeństwo instalacji zależy od stanu obwodu, zabezpieczeń, przekroju przewodów i sposobu wprowadzenia energii do sieci wewnętrznej lokalu.

Starsze instalacje w mieszkaniach mogą nie być przygotowane do długotrwałego wprowadzania energii elektrycznej przez gniazdo. Konieczna może być kontrola rozdzielnicy, zabezpieczenia nadprądowego, ochrony różnicowoprądowej oraz prawidłowości przewodu ochronnego.

Bezpieczna instalacja elektryczna do fotowoltaiki balkonowej powinna zostać zweryfikowana przed uruchomieniem źródła, szczególnie w starszym budynku wielorodzinnym.

Zgoda wspólnoty lub spółdzielni nadal może być potrzebna

Warunki Techniczne nie regulują wszystkich kwestii własnościowych. Balustrada, elewacja, płyta balkonowa i inne elementy zewnętrzne mogą stanowić część wspólną nieruchomości.

Jeżeli montaż paneli wymaga ingerencji w takie elementy albo zmienia wygląd elewacji, wspólnota mieszkaniowa lub spółdzielnia może wymagać uzyskania zgody. Znaczenie będą miały również lokalne regulaminy, konstrukcja budynku i sposób mocowania modułów.

Projektowane przepisy techniczne są więc jednym z elementów całego procesu. Nie zastępują uzgodnień administracyjnych, właścicielskich ani formalności związanych z operatorem systemu dystrybucyjnego.

Dwie metody awaryjnego ograniczenia napięcia fotowoltaiki

Zmodyfikowano wymagania dotyczące awaryjnego wyłączania instalacji fotowoltaicznej. Starsza wersja projektu wymagała rozwiązania pozwalającego ekipom ratowniczym odłączyć napięcie w przewodach DC prowadzonych wewnątrz budynku.

W nowej wersji przewidziano dwa sposoby osiągnięcia wymaganego poziomu bezpieczeństwa. Pierwszym jest zastosowanie aparatów łączeniowych fizycznie odłączających napięcie w przewodach DC.

Drugą możliwością jest zastosowanie rozwiązania odpowiadającego funkcjonalnie systemowi Rapid Shutdown, które szybko obniża napięcie w przewodach poza strefą modułów fotowoltaicznych.

Rapid Shutdown: napięcie poniżej 30 V w ciągu 30 sekund

W wariancie opartym na szybkim ograniczeniu napięcia system ma doprowadzić do spadku wartości po stronie DC poniżej 30 V w czasie nie dłuższym niż 30 sekund od uruchomienia zabezpieczenia.

Obniżony poziom napięcia powinien zostać utrzymany podczas prowadzenia działań ratowniczych i gaśniczych. Celem jest zmniejszenie ryzyka porażenia strażaków oraz ograniczenie zagrożenia wynikającego z uszkodzenia przewodów fotowoltaicznych.

Zmiana jest istotna, ponieważ koncentruje się na efekcie bezpieczeństwa, a nie wyłącznie na zastosowaniu jednego określonego typu wyłącznika.

Rapid Shutdown nie zawsze oznacza to samo rozwiązanie

Na rynku dostępne są różne architektury szybkiego ograniczania napięcia. Funkcję mogą realizować optymalizatory, dedykowane moduły odłączające, mikrofalowniki albo rozwiązania zintegrowane z falownikiem.

Projektant musi uwzględnić zgodność komponentów, sposób uruchomienia funkcji awaryjnej i zachowanie systemu po zaniku napięcia. Istotne jest również odpowiednie oznakowanie instalacji, aby ekipy ratownicze wiedziały, w jaki sposób ograniczyć napięcie.

Niewłaściwie dobrane urządzenia mogą zapewniać pozorne bezpieczeństwo, ale nie osiągać wymaganego poziomu napięcia w całym obwodzie.

Przewody DC będzie można prowadzić w tynku lub pod tynkiem

Nowy projekt rozszerza katalog dopuszczalnych sposobów prowadzenia przewodów fotowoltaicznych wewnątrz budynku. W starszej wersji skupiano się przede wszystkim na osłonach i obudowach o odpowiedniej odporności ogniowej.

Lipcowa wersja pozwala również układać przewody w tynku albo pod jego warstwą. Nie jest to jednak rozwiązanie pozbawione dodatkowych warunków.

Przewód powinien znajdować się w przegrodzie wykonanej z materiałów klasy reakcji na ogień A1 albo A2,d0 i zostać przykryty tynkiem o grubości co najmniej 5 mm.

Nie wolno prowadzić przewodów PV w kanałach wentylacyjnych i kominach

Projekt wprost zakazuje prowadzenia przewodów fotowoltaicznych w użytkowanych przewodach dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych.

Taki sposób montażu mógłby utrudniać działanie instalacji budynku, powodować przegrzewanie przewodów oraz zwiększać ryzyko rozprzestrzeniania się ognia i dymu.

Trasy kablowe powinny być projektowane w sposób umożliwiający kontrolę, serwisowanie oraz bezpieczne odłączenie instalacji. Dotyczy to zarówno dużych systemów dachowych, jak i niewielkich zestawów współpracujących z magazynem energii.

Projekt pozostawia niejasność dotyczącą normy dla łuku DC

Nowe przepisy wymagają stosowania urządzeń wykrywających i przerywających zwarcia łukowe po stronie prądu stałego. Łuk elektryczny może powstać między innymi w wyniku uszkodzenia przewodu, niewłaściwego złącza albo poluzowanego połączenia.

Problem polega na tym, że projekt nie wskazuje konkretnego numeru Polskiej Normy. Posługuje się jedynie opisowym określeniem zakresu dokumentu, do którego ma odnosić się wymaganie.

Brak jednoznacznego wskazania może prowadzić do różnych interpretacji po stronie projektantów, rzeczoznawców, organów administracji i wykonawców.

Kiedy instalacja balkonowa będzie zwolniona z wykrywania łuku DC?

Z części obowiązków związanych z wykrywaniem i przerywaniem łuku mają zostać zwolnione określone instalacje balkonowe wykorzystujące mikrofalownik umieszczony bezpośrednio przy module.

Jeżeli do lokalu prowadzony jest wyłącznie zabezpieczony przewód AC, długość i zakres obwodów prądu stałego zostają znacząco ograniczone. Zmniejsza to ryzyko wystąpienia niebezpiecznego łuku na długiej trasie przewodów.

Nie jest to jednak automatyczne zwolnienie dla każdego zestawu z mikrofalownikiem. Konfiguracja musi odpowiadać wymaganiom opisanym w projekcie.

Łagodniejsze zasady dla części istniejących drzwi

Projekt przewiduje wyjątek dla niektórych pomieszczeń z magazynami energii o łącznej pojemności powyżej 20 kWh i nie większej niż 30 kWh.

Zasadniczo wymagane mają być drzwi o klasie odporności ogniowej EI 15. W określonych przypadkach możliwe będzie jednak pozostawienie istniejących drzwi drewnianych płycinowych o grubości co najmniej 25 mm albo drzwi stalowych płaszczowych.

Drzwi nie mogą posiadać przeszkleń ani innych otworów. Konieczne będzie także zastosowanie uszczelki pęczniejącej i samozamykacza.

Zmiana może ułatwić modernizację istniejących budynków

Możliwość pozostawienia określonych istniejących drzwi może ograniczyć koszt dostosowania garażu, pomieszczenia gospodarczego albo technicznego do montażu magazynu energii.

Nie oznacza to jednak całkowitego złagodzenia wszystkich wcześniejszych wymagań. Projekt z 2025 roku przewidywał dla części magazynów znacznie bardziej rozbudowane warunki wydzielenia pożarowego.

Każdy przypadek będzie wymagał oceny całego pomieszczenia, a nie wyłącznie rodzaju zastosowanych drzwi.

Nowe zabezpieczenia dla magazynów powyżej 60 kWh

Lipcowa wersja projektu wprowadza nowe wymagania dla pomieszczeń, w których łączna pojemność BESS przekracza 60 kWh i podczas awarii może dojść do uwolnienia palnych gazów albo par.

W takim przypadku konieczne mogą być urządzenia wykrywające niebezpieczne gazy oraz rozwiązania służące do odciążenia pomieszczenia w razie wybuchu. Projekt wymienia między innymi klapy i przepony przeciwwybuchowe.

Wymaganie nie wynika wyłącznie z samej pojemności. Znaczenie ma również możliwość powstania mieszaniny wybuchowej wskutek awarii, nieprawidłowej pracy albo ucieczki termicznej akumulatorów.

Wentylacja awaryjna przy magazynach powyżej 120 kWh

Jeżeli łączna pojemność akumulatorów w pomieszczeniu przekroczy 120 kWh, projekt przewiduje zastosowanie awaryjnej wentylacji wywiewnej.

System ma zapewniać co najmniej 10 wymian powietrza w ciągu godziny. Jego zadaniem będzie szybkie ograniczanie stężenia palnych gazów, które mogą pojawić się podczas awarii baterii.

W istniejącym budynku wykonanie tak wydajnej wentylacji może oznaczać konieczność przebudowy kanałów, wykonania dodatkowych otworów i zastosowania urządzeń przystosowanych do pracy w warunkach awaryjnych.

Nowe wymagania mogą zwiększyć koszt większych inwestycji

W przypadku domu jednorodzinnego pojemność 60 albo 120 kWh jest rzadko spotykana. Progi te mają większe znaczenie dla przedsiębiorstw, szkół, obiektów usługowych, gospodarstw rolnych i budynków wielorodzinnych wyposażonych we wspólny magazyn.

Dodatkowa wentylacja, detekcja gazów i zabezpieczenia przeciwwybuchowe mogą znacząco zwiększyć koszt projektu. Szczególnie trudne może być dostosowanie istniejących pomieszczeń, które nie były projektowane z myślą o BESS.

Bezpieczeństwo systemu jest konieczne, ale wymagania powinny być proporcjonalne do technologii baterii, rodzaju obudowy i rzeczywistego scenariusza zagrożenia.

Fotowoltaika i magazyn energii powinny być projektowane razem

Nowe przepisy pokazują, że fotowoltaika, magazyn energii i instalacja elektryczna nie mogą być traktowane jako niezależne urządzenia. Sposób prowadzenia przewodów wpływa na bezpieczeństwo ratowników, lokalizacja baterii na ochronę przeciwpożarową, a rodzaj falownika na możliwość awaryjnego ograniczenia napięcia.

W nowoczesnym budynku warto uwzględnić również system EMS i inteligentne zarządzanie energią. Pozwala ono sterować ładowaniem magazynu, autokonsumpcją, pracą pompy ciepła i innymi odbiornikami.

Kompleksowy projekt ułatwia także prawidłowe zaplanowanie zabezpieczeń, komunikacji i przyszłej rozbudowy instalacji.

Eksperckie spojrzenie na nowe wymagania techniczne

Firma Z.I.P.E. z Bielska Podlaskiego, specjalizująca się w instalacjach elektrycznych, fotowoltaice, magazynach energii i technologiach dla budynków, zwraca uwagę, że nowe wymagania zwiększają znaczenie profesjonalnego projektu.

Przy balkonowej PV istotny będzie stan instalacji lokalu i sposób zabezpieczenia mikrofalownika. Przy większym magazynie konieczne będzie uwzględnienie wentylacji, detekcji zagrożeń i możliwości awaryjnego odłączenia.

Precyzyjne wykonanie instalacji może ograniczyć ryzyko pożaru, porażenia i późniejszych problemów z odbiorem technicznym systemu.

Projekt otwiera rynek, ale nie usuwa wszystkich wątpliwości

Lipcowa wersja Warunków Technicznych jest wyraźnie bardziej otwarta na nowe technologie. Po raz pierwszy wprost opisuje fotowoltaikę balkonową, dopuszcza niewielkie magazyny przypisane do mieszkań i przewiduje Rapid Shutdown jako alternatywę dla klasycznego odłączania przewodów DC.

Jednocześnie dokument pozostawia kilka niejasności. Doprecyzowania może wymagać norma dotycząca łuku elektrycznego, sposób interpretacji zagrożenia gazowego oraz relacja przepisów technicznych z wymaganiami operatorów i wspólnot mieszkaniowych.

Ostateczny wpływ regulacji będzie można ocenić dopiero po zakończeniu prac legislacyjnych oraz opublikowaniu finalnego rozporządzenia.

To nadal projekt, a nie obowiązujące prawo

Najważniejsze zastrzeżenie dotyczy statusu dokumentu. Opisywane wymagania pochodzą z projektu i nie stanowią jeszcze podstawy prawnej obowiązującej właścicieli budynków, projektantów ani instalatorów.

Treść może zostać zmieniona podczas dalszych uzgodnień. Mogą zmienić się limity mocy, pojemności, wymagania dotyczące zabezpieczeń oraz termin wejścia nowych przepisów w życie.

Przed rozpoczęciem inwestycji należy więc sprawdzić aktualny stan prawny, dokumentację urządzeń, wymagania operatora i zasady obowiązujące w konkretnym budynku.